اسم مكان : عبارتست از اسمى كه از فعل اخذ شده تا دلالت كند بر مكان وقوع فعل همچون : مسجد . صيغه اسم زمان و مكان هر فعل مضارعى كه مكسور العين باشد عين از اسم زمان و مكانش مكسور و در صورتى كه مفتوح يا مضموم باشد عين اسم زمان و مكان در هر دو صورت مفتوح است . و گاهى از مضارع مضموم العين كلماتى بر وزن « مفعل » بكسر عين مىآيند مانند : مشرق ، مغرب ، مرفق . چنانچه گاهى از اين مضارع بفتح كسر عين آمده‌اند نظير : مفرق ( بفتح و كسر راء ) ، محشر ( بفتح و كسر راء ) ، مسجد ( بفتح و كسر جيم ) ، منسك ( بفتح و كسر سين ) . و گاهى از مضارعى كه بكسر عين باشد لغاتى به فتح و كسر عين آمده همچون : مدبّ ( بفتح و كسر دال يعنى محل جريان سيل ) ، مأوى ( بفتح و كسر واو ) ، مزله ( بفتح و كسر لام ) ، مضربه ( بفتح و كسر راء ) . ناگفته نماند كه اسم زمان و مكان از غير ثلاثى مجرّد بر وزن اسم مفعول آن باشد مانند : مخرج ، مستخرج ، مقاتل ، مدحرج ، متدحرج ، محرنجم . اسم آلت و اوزان آن اسم آلت : اسمى است كه از فعل اخذ مىشود تا دلالت كند بر وسيله‌اى كه با آن فعل واقع مىگردد و آن داراى سه وزن غالبى است : 1 - مفعل / مانند : / محلب . 2 - مفعال / نظير : / منشار . 3 - مفعله / همچون : / مسرجه .